Trądzik zwykły

Trądzik zwykły – bardzo częsta choroba okresu dojrzewania. Zmiany skórne występują w różnym nasileniu u każdego pomiędzy 11 a 25 r.ż, chociaż coraz częściej dotyczą też młodszych pacjentów i osób po 30 r.ż.

Przyczyny:

  • geny – zmiany mogą występować rodzinnie
  • płeć – więcej zmian u chłopców
  • wiek – zmiany najczęściej dotyczą nastolatków, chociaż 40 % dorosłych kobiet nadal ma zmiany trądzikowe. U noworodków może pojawić się tzw. trądzik niemowlęcy spowodowany obecnością hormonów matki i ustępujący samoistnie po 1-3 miesiącach.
  • dieta – tu istnieje najwięcej kontrowersji. Dotychczas przeprowadzone badania nie wykazały zależności między rodzajem spożywanego pokarmu a trądzikiem. Z drugiej strony pacjenci często widzą zaostrzenie zmian tradzikowych po słodyczach i pikantnych potrawach
  • zaburzenia hormonalne – u kobiet, u których występuje nadmiar androgenów przejawiający się min. trądzikiem, łojotokiem, nadmiernym owłosieniem (brody, górnej wargi, ud, okolicy sromu), zaburzeniami miesiączkowania należy wykluczyć zespół policystycznych jajników, guzy jajnika, guzy nadnerczy. Pierwszym badaniem powinno być oznaczenie we krwi tstosteronu i DHEAs oraz wykonanie USG jajników. Pomocna staje się współpraca dermatologa z ginekologiem lub endokrynologiem.
  • stres – zwłaszcza u osób dorosłych wpływa na podtrzymanie zmian trądzikowych
  • leki – androgeny, miejscowo i ogólnie podawane kortykosteroidy, witamina B12, jod, brom, barbiturany, lit. Często spotykany jest ciężki trądzik u młodych mężczyzn przyjmujących anaboliki w celach kulturystycznych.

Mity

  • higiena – nie ma znaczenia
  • aktywność seksualna – nie ma znaczenia
  • „trądzikiem można się zarazić” – trądzik nie jest chorobą zakaźną, ponieważ bakterie biorące udział w powstawaniu zmian zapalnych stanowią fizjologiczną florę skóry człowieka.
  • „słońce leczy trądzik” – poprawa jest chwilowa, rzeczywiście znikają grudki i krosty, ale po okresie letnim zmian jest jeszcze więcej
  • przed leczeniem należy zrobić wymaz ze zmian ropnych- nie, w trądziku biorą udział bakterie, które żyją normalnie na skórze każdego człowieka
  • lepiej nie nawilżać skóry- wprost przeciwnie skóra trądzikowa i tłusta powinna być nawilżana lekkimi kremami, nie powinno się stosować oliwek mineralnych

Dlaczego powstają zmiany?

Trądzik to choroba gruczołów łojowych.
Najwięcej gruczołów łojowych występuje na twarzy, głowie, dekolcie i plecach, dlatego tam pojawiają się zmiany.
Gruczoły produkują łój- bez niego skóra byłaby sucha, łuszcząca, skłonna do podrażnień.
Jeśli jednak gruczoły produkują łoju w nadmiarze, skóra się przetłuszcza i świeci – na głowie często mamy do czynienia z szybkim przetłuszczaniem się włosów, a na twarzy ze świeceniem skóry i tworzeniem zmian trądzikowych.

W ujściach gruczołów łojowych żyją bakterie – Propionibacterium acnes.
U osób z trądzikiem zwykłym gruczoły łojowe łatwo się zamykają, powstają wtedy zaskórniki zamknięte czyli białe grudki, określane przez pacjentów „kaszką” oraz zaskórniki otwarte, dobrze widoczne na nosie jako tzw. czarne „wągry”.
Jeśli wokół zaskórników rozwinie się stan zapalny powstają czerwone grudki i krostki z ropą. Gdy zmiany powstają głęboko w skórze- tworzą się bolesne guzki i cysty.

Po ustępowaniu zmian trądzikowych na skórze mogą pozostawać utrzymujące się wiele tygodni przebarwienia pozapalne w formie czerwono-brązowych plamek lub różnego kształtu blizny, w formie dziurek, kraterów, pozaciąganych pasm lub białych guzków.

Nie należy wyciskać lub rozdrapywać zmian trądzikowych, gdyż może to powodować nasilenie stanu zapalnego (łój i bakterie dostają się w głąb skóry) i powstania blizn. Istnieje postać trądziku, w której ilość zadrapań i uszkodzeń skóry (nadżerek, przeczosów i przebarwień) przeważa nad ilością samych zmian trądzikowych co jest określane jako trądzik z samouszkodzenia (acne excoriee).

Jak pielęgnować skórę trądzikową?

  1. Mycie – nie wolno myć skóry zwykłym mydłem – przesusza skórę – zmiany trądzikowe nadal wychodzą, a skóra jest podrażniona. Myć twarz należy 2 x dziennie: rano i wieczorem.
    Do mycia stosuje się specjalne pianki i żele dla skóry trądzikowej.
  2. Krem na dzień – najlepiej gdyby nawilżał, matowił i jednoczesnie chronił skórę przed słońcem- szukaj lekkich kremów do skóry trądzikowej z SPF > 20-30.
    Pod krem można zastosować lek p/trądzikowy dobrany przez lekarza.
  3. Na noc – po umyciu i osuszeniu skóry powinno się nałożyć lek miejscowy zalecony przez dermatologa, który ma właściwości przeciwzapalne, przeciwłojotokowe, redukujące liczbę zaskórników i ilość bakterii. Uzupełnieniem może być dodatkowa warstwa kremu nawilżającego, który łagodzi podrażnienia spowodowane lekami.
  4. Makijaż – nie ma przeciwwskazań, by stosować pudry sypkie i podkłady korygujące niedoskonałości skóry. Bardzo ważny jest za to dokładny demakijaż skóry. W tym celu dobrze sprawdzają się płyny micelarne dla cery trądzikowej. Można w domu 2- 3 razy w tygodniu stosować dodatkowo peeling enzymatyczny, który usuwa martwe komórki warstwy rogowej naskórka.

Zabiegi, które pomagają w terapii trądzika

  • peelingi medyczne na bazie kwasu salicylowego, pirogronowego, migdałowego, retinolu czy kwasu trójchlorooctowego lub hydropeeling AquaPure – pomagają złuszczyć skórę, działają przeciwzapalnie, odkażająco na skórę, rozjaśniają przebarwienia pozapalne, wpływają na zmniejszenie widoczności blizn.
    Peelingi mogą być łączone z terapią lekami miejscowymi lub ogólnymi w domu (poza izotretinoiną).
    Bardzo często jest to dobra forma terapii, dla osób zniechęconych efektem stosowania leków miejscowych lub innych form terapii farmakologicznej.

Jakie leki może zaproponować lekarz?

  • leki miejscowe – wymagają systematyczności i regularności, mogą początkowo podrażniać skórę, ale po kilku tygodniach u większości pacjentów przynoszą bardzo dobre efekty, zwłaszcza w mniej nasilonych trądzikach. Ważne, by po uzyskaniu poprawy, nie odstawiać leku!
  • leki doustne- leczenie cięższych postaci trądzika, zwłaszcza przy tendencji do pozostawiania blizn

O formie terapii decyduje lekarz wspólnie z pacjentem

  1. Antybiotyki – terapia zwykle trwa od 3 do 6 miesięcy
  2. Tabletki hormonalne – wskazane w zaburzeniach hormonalnych
  3. Doustna izotretinoina – Izotek/ Curacne/ Axotret – leczenie wymaga wykonywania kontrolnych badań krwi oraz u kobiet stosowania antykoncepcji

Wykazano, że widoczność zmian trądzikowych wpływa na gorsze samopoczucie i stan psychiczny, dlatego trądzik nie jest tylko problemem estetycznym, z którego „kiedyś się wyrośnie”, ale chorobą, którą należy leczyć.

Polecamy zabiegi